Wat is het?
U hebt een rijbewijs nodig om in Nederland met een motorvoertuig op de openbare weg te rijden. Bent u geslaagd voor uw rijexamen? U kunt dan bij de gemeente uw eerste rijbewijs aanvragen. Ook als u uw rijbewijs wilt vernieuwen of vervangen kunt u terecht bij de gemeente.
Rijbewijzen bestaan in de volgende categorieën:
- motoren
- bromfietsen
- auto's en busjes tot 3500 kilo of voor maximaal 8 personen (exclusief bestuurder)
- vrachtauto's vanaf 3500 kilo
- bussen en motorvoertuigen ingericht voor het vervoer van meer dan 8 personen
- alle aanhangers achter een voertuig uit de categorieën B, C en D
De aanvraag kan betrekking hebben op:
- Eerste rijbewijs;
- Vernieuwing rijbewijs;
- Vervanging vermist of beschadigd rijbewijs;
- Categorie-uitbreiding;
- Ongeldig rijbewijs;
- Militair rijbewijs;
- Linnen rijbewijs;
- Buitenlands rijbewijs.

Hoe werkt het?
Eerste rijbewijs
Iedereen die voor het eerst een Nederlands rijbewijs haalt, valt onder de 'Regeling beginnende bestuurders'. Voor beginnende bestuurders gelden de eerste vijf jaar na ontvangst van het rijbewijs strengere regels. De nieuwe weggebruikers krijgen een strafpunt als zij worden aangehouden vanwege bumperkleven, een snelheidsoverschrijding van meer dan dertig kilometer per uur, een alcoholpromillage van 0,8 en hoger en het veroorzaken van ongevallen waarbij doden of gewonden vallen.
Vernieuwing rijbewijs
Uw rijbewijs moet om de 10 jaar worden vernieuwd, tenzij anders bepaald. Bent u tussen de 60 en 65 jaar is uw rijbewijs geldig tot 70 jaar, tussen de 65 en 70 jaar is uw rijbewijs 5 jaar geldig, boven de 70 jaar maximaal 5 jaar, hiervoor dient u medisch gekeurd te worden. Houders van een rijbewijs C en/of D dienen zich om de 10 jaar medisch te laten keuren. Een medische keuring verloopt via de Eigen verklaring. Een Eigen verklaring is een aanvraagformulier voor een keuring, die betrekking heeft op de lichamelijke en geestelijke gesteldheid van een persoon. Deze is tegen betaling verkrijgbaar bij de gemeente, maar ook rechtstreeks te bestellen bij www.cbr.nl
Vermist rijbewijs
Bij verlies of diefstal bent u verplicht aangifte te doen bij de Nederlandse politie. Bij aanvraag van een nieuw rijbewijs dient u het procesverbaal te tonen. Houdt u rekening met extra kosten.
Categorie-uitbreiding
Indien u een aanvullende rijbevoegdheid heeft behaald, moet het bestaande rijbewijs worden vernieuwd met de uitbreiding van de betreffende categorie. U krijgt dan weer een nieuw rijbewijs voor 10 jaar.
Beschadigd rijbewijs
Indien uw gegevens niet meer leesbaar zijn en/of het rijbewijs incompleet is dient u een nieuw rijbewijs aan te vragen. Houdt u rekening met kosten. Dit betekent dat de rijbevoegdheid voor een bepaalde categorie niet meer geldig is. Uw rijbewijs moet vernieuwd worden.
Omwisselen Nederlands militair rijbewijs
Bij de gemeente kunt u uw militair rijbewijs omwisselen voor een regulier rijbewijs dat algemeen geldend is. Het militair rijbewijs moet binnen een half jaar na afgifte worden omgewisseld.
Linnen rijbewijs
Rijbewijzen waarvan de geldigheidsduur op of voor 30 juni 1985 is verstreken komen niet voor vernieuwing in aanmerking. Hiervoor moet opnieuw examen worden gedaan.
Omwisselen buitenlands rijbewijs
De houder van een rijbewijs dat is afgegeven door een andere lidstaat van de Europese Unie (EU), inclusief de staten Liechtenstein, Noorwegen en IJsland mag in Nederland zijn rijbewijs maximaal 10 jaar gebruiken mits hij/zij voldoet aan de Nederlandse wetgeving. Rijbewijshouders uit andere landen mogen na vestiging 185 dagen rijden op het oude rijbewijs, daarna moeten ze dit buitenlandse document omwisselen in Nederlands rijbewijs (zie voor lijst met landen het tekstveld: achtergrond). Als u uw rijbewijs niet kunt omwisselen (dat geldt voor rijbewijzen uit de meeste landen buiten de EU), moet u een regulier theorie- en praktijkexamen afleggen bij het CBR.
Geldigheid rijbewijs
Een rijbewijs is normaal gesproken 10 jaar geldig. Er zijn enkele uitzonderingen:
- Rijbewijs voor vrachtwagen of bus: 5 jaar geldig.
- U bent tussen de 60 en 65 jaar: rijbewijs geldig tot 70e verjaardag.
- U bent ouder dan 65 jaar: 5 jaar geldig.
- U bent medisch gekeurd vanwege een lichamelijke of geestelijke beperking: korter dan 10 jaar geldig, tot het moment dat u weer geschikt bent om te rijden.
Soorten rijbewijs
- motorrijbewijs (categorie A1, A2, A)
- brommerrijbewijs (AM)
- autorijbewijs (B)
- rijbewijs auto met aanhanger (BE, B+)
- vrachtwagenrijbewijs (C, C1, CE, C1E)
- busrijbewijs (D, D1, D1E, DE)
Sommige rijbewijzen hebben meerdere categorieën. Welk categorie rijbewijs u krijgt, hangt bijvoorbeeld af van het gewicht of vermogen van het motorvoertuig. Ook maakt het verschil of u met een aanhanger kunt rijden.
Overige regels
- Ben je jonger dan 18 jaar? Je kunt dan onder bepaalde voorwaarden voor je 18e je rijbewijs halen. Meer informatie vind je bij 2toDrive.
- Verloopt uw rijbewijs op of na uw 70e verjaardag? Dan moet u medisch gekeurd worden. Daarna is de medische keuring elke 5 jaar verplicht.
- Wilt u een rijbewijs voor vrachtwagen of bus (categorie C of D)? Dan moet u medisch gekeurd worden. Bovendien geldt de Richtlijn vakbekwaamheid. Om uw vakbekwaamheid (chauffeursdiploma) te halen, moet u onder andere praktijkexamen en 2 praktijktoetsen doen.
- Wilt u uw versleten of onleesbare rijbewijs vervangen? U krijgt dan een rijbewijs met de overige geldigheidsduur. Als u toch een rijbewijs wilt voor de volle geldigheidsduur, dan moet u een normale aanvraag doen.
Wat moet ik doen?
Het aanvragen van een rijbewijs, hetzij nieuw of verlengen verloopt via de gemeente via het KlantContactCentrum. Voor de aanvraag hebben wij een aantal gegevens van u nodig. Welke gegevens wij van u nodig hebben, vindt u onder het kopje 'meenemen'. Wettelijk is bepaald dat bij aanvraag en bij ophalen fysieke aanwezigheid is vereist, daarom dient u uw aanvraag op het stadhuis te doen. Wel kunt u via het internet u voorbereiden op de aanvraag, u kunt namelijk via het digitaal loket de Eigen verklaring aanvragen, ook is dit mogelijk bij de CBR via www.cbr.nl
- Woont u echter in een EU/EER land of in Zwitserland, dan moet u uw geldige Nederlandse rijbewijs omwisselen bij de autoriteiten in het land waar u staat ingeschreven.
U kunt tijdens openingstijden bij het KlantContactCentrum terecht.
Spoedaanvraag
Een rijbewijs kan met spoed worden aangevraagd. De aanvraag moet dan voor 14.00 uur zijn ingediend. In de regel kunt u het document de volgende dag dan ophalen. Hier zijn extra kosten aan verbonden.
Vermissing of diefstal
Als u uw rijbewijs kwijt bent geraakt, moet u altijd aangifte doen bij de Nederlandse politie, ook als u uw rijbewijs in het buitenland bent kwijtgeraakt. Met uw aangifte van de politie kunt u een nieuw rijbewijs aanvragen bij de gemeente.
Tips
Net je rijbewijs gehaald? Let op!
Heb je voor het eerst een Nederlands rijbewijs gehaald? Voor beginnende bestuurders gelden de eerste 5 jaar na ontvangst van het rijbewijs strengere regels. Heb je op 17-jarige leeftijd al je rijbewijs B gehaald, dan zijn er de eerste 7 jaar andere regels. Je hebt dan ook een begeleiderspas nodig. Deze kan je bij 2toDrive aanvragen. Bij het CBR vind je meer over de regels voor het beginnersrijbewijs.
Rijden met een buitenlands rijbewijs
Bent u in Nederland komen wonen en hebt u een buitenlands rijbewijs? U kunt een bepaalde periode met uw buitenlandse rijbewijs in Nederland blijven rijden. Dit hangt af van het land waar u uw rijbewijs hebt gehaald. Let op! Uw rijbewijs moet wel geldig zijn, zolang u er in Nederland mee rijdt.
Hebt u een rijbewijs uit een van de landen van de EU of EVA, dan geldt het volgende:
- Uw rijbewijs is afgegeven voor 19 januari 2013: u kunt ermee blijven rijden tot 10 jaar na afgifte.
- Uw rijbewijs is afgegeven voor 19 januari 2013 en ouder dan 9 jaar: u kunt er nog 2 jaar mee blijven rijden (gerekend vanaf de datum van inschrijving in een Nederlandse gemeente).
- Uw rijbewijs is afgegeven op of na 19 januari 2013: u kunt ermee blijven rijden tot 15 jaar na afgifte.
Hebt u een rijbewijs uit een land buiten de EU/EVA, of uit de voormalige Nederlandse Antillen? U kunt hiermee nog 185 dagen blijven rijden. De periode gaat in op de datum dat u zich inschrijft in een Nederlandse gemeente. In deze periode moet u een Nederlands rijbewijs aanvragen.
U kunt uw buitenlandse rijbewijs ook omwisselen voor een Nederlands rijbewijs. Uw rijbewijs moet nog wel geldig zijn als u het omwisselt. Of dit kan, hangt af van het land waar uw rijbewijs is afgegeven en voor welke categorie. Een overzicht hiervan vindt u bij de RDW.
Achtergrond
De levertijd van het rijbewijs bedraagd 5 werkdagen.
Voor meer informatie kunt u ook altijd kijken op www.rdw.nl en www.cbr.nl
Meestal kunt u uw rijbewijs na 5 werkdagen afhalen bij de gemeente. Hebt u een spoedaanvraag gedaan, dan kunt u het rijbewijs meestal al de volgende werkdag ophalen.
Vraagt u een rijbewijs voor vrachtwagen of bus aan, dan moet u medisch gekeurd worden. Daarom duurt het langer voordat u uw rijbewijs hebt. Dit kan soms tot 16 weken na de keuring duren. Begin daarom op tijd met het vernieuwen van uw rijbewijs.