Leerplicht, bijzonder verlof of vrijstelling

Kinderen die leerplichtig zijn, moeten naar school. Gaat uw kind zonder goede redenen niet naar school, dan is er sprake van ongeoorloofd verzuim. Als ouders of verzorgers van het kind kunt u onder bepaalde voorwaarden extra (vakantie)verlof vragen. In uitzonderingsgevallen is ook meer structureel geoorloofd verzuim mogelijk. Dit heet vrijstelling.

Leerplicht en kwalificatieplicht

Uw kind mag vanaf de dag waarop het 4 jaar oud wordt naar school. Uw kind is volledig leerplichtig tussen de leeftijd van 5 en 16 jaar. De verplichting om uw kind op een school in te schrijven begint op de eerste schooldag van de maand die volgt op de maand waarin uw kind 5 werd.

De leerplicht is bedoeld om jongeren op school te houden totdat ze voldoende opleiding hebben om een goede baan te kunnen vinden. De leerplicht kan dit echter niet afdwingen. Daarom volgt op de leerplicht de kwalificatieplicht. Dit betekent dat jongeren van 16 en 17 jaar die na de leerplichtperiode niet voldoende opleiding hebben of geen diploma, verplicht zijn om een startkwalificatie te behalen. Dit is een havo-, vwo-, of mbo-(niveau 2, 3 of 4)diploma. De kwalificatieplicht betekent niet dat het kind 5 dagen per week in de schoolbanken moet blijven. Het kan ook aan de kwalificatieplicht voldoen door een combinatie van leren en werken, zoals de beroepsbegeleidende leerweg in het mbo.

Vrijstelling leerplicht

Uw kind hoeft niet naar school wanneer het vrijstelling van de leerplicht heeft. Er zijn verschillende soorten vrijstelling mogelijk:

• vrijstelling tot inschrijving
• vrijstelling van schoolbezoek
• vrijstelling voor leerlingen tot 6 jaar

Vrijstelling tot inschrijving

Een leerplichtig kind kan worden vrijgesteld van inschrijving op een school in 4 gevallen:

• Uw kind is lichamelijk of geestelijk niet in staat om op een school te zitten.
• U vindt als ouder/verzorger dat geen enkele school voldoet aan uw godsdienst- of levensovertuiging.
• Uw kind is ingeschreven op een school in het buitenland.
• U leidt een trekkend bestaan en uw kinderen reizen mee. U bent bijvoorbeeld schipper, kermisexploitant of circusmedewerker.

Vrijstelling tot schoolbezoek (bijzonder verlof)

U kunt toestemming krijgen om uw kind niet naar school te laten gaan bij ziekte, religieuze feestdagen en gewichtige omstandigheden. Denk bij dit laatste aan een huwelijk of begrafenis of een verhuizing van het gezin. In sommige gevallen kunt u toestemming vragen aan de schoolleiding om buiten de schoolvakanties op vakantie te gaan. Dit kan alleen als het voor u onmogelijk is om in de schoolvakanties vakantie te nemen, vanwege de bijzondere aard van uw beroep. Voor vakanties mag u maximaal 10 dagen per jaar vrij vragen voor uw kind.

Vrijstelling tot 6 jaar

Is uw kind nog geen 6 jaar, dan mag u uw kind 5 uur per week thuishouden. Deze vrijstelling kan uitgebreid worden naar maximaal 10 uur. Voor de extra 5 uur hebt u speciale toestemming van de directeur nodig. Deze vrijstelling is alléén bedoeld om te voorkomen dat uw kind overbelast wordt.

Vrijstelling tot inschrijving

U hebt als ouder of verzorger geen toestemming nodig voor vrijstelling tot inschrijving op een school. Wél moet u dit minimaal een maand voordat uw kind 5 jaar wordt, doorgeven aan de leerplichtambtenaar van de gemeente. Ontstaat de situatie later (dus als uw kind al leerplichtig is), dan moet u dit elk jaar vóór 1 juli melden bij de leerplichtambtenaar van de gemeente.

Vrijstelling tot schoolbezoek (bijzonder verlof)

Meestal heeft de school hiervoor formulieren die u kunt invullen. U kunt pas op vakantie gaan wanneer de directeur het verlof ook echt heeft verleend. Dus vraag eerst verlof aan en boek daarna pas uw vakantie om teleurstelling te voorkomen.

Er geldt een aantal regels om vrijstelling te verkrijgen. Soms hoeft u niets te doen omdat iemand anders al vrijstelling heeft gegeven:

• Is er sprake van schoolverzuim omdat uw kind ziek is? Een (telefonische) mededeling aan de directeur van de school is genoeg; u hebt geen toestemming nodig van de directeur. Doe de mededeling binnen 2 dagen nadat uw kind wegens ziekte de school verzuimde.
• Is er sprake van schoolverzuim wegens het vervullen van godsdienstige plichten? Een (telefonische) mededeling aan de directeur van de school is genoeg; u hebt geen toestemming nodig van de directeur. Doe de mededeling uiterlijk 2 dagen van tevoren.

Vrijstelling tot 6 jaar

Is uw kind 4 of 5 jaar oud, dan hoeft u alleen te melden aan de directeur van de school dat uw kind enkele uren vrij neemt. U hebt pas toestemming nodig van de directeur als u uw kind meer dan 5 uur per week wilt thuishouden.

Vrijstelling tot inschrijving

• Is uw kind lichamelijk of geestelijk niet in staat om naar school te gaan? Dan is een verklaring nodig van een arts, pedagoog of psycholoog. De gemeente wijst de deskundigen aan.
• Hebt u bezwaar tegen de levensbeschouwelijke richting van alle scholen? U hebt een verklaring nodig waaruit blijkt waarom u bezwaar hebt tegen alle scholen in de omgeving. Stuur deze aan de leerplichtambtenaar.
• Bezoekt uw kind een school in het buitenland? U hebt een verklaring van de directeur van de buitenlandse school nodig. Uit deze verklaring moet blijken dat uw kind daar is ingeschreven en de school bezoekt. Stuur deze aan de leerplichtambtenaar.
• Leidt u als ouders/verzorgers een trekkend bestaan? U hebt toestemming nodig van de schoolleiding voor vrijstelling van uw kind.

Vrijstelling tot schoolbezoek (bijzonder verlof)

Aanvullende bewijsstukken die de noodzaak van bijzonder verlof aantonen. Bijvoorbeeld een verklaring van uw werkgever.

Vrijstelling tot 6 jaar

U hebt geen specifieke documenten nodig om de vrijstelling te krijgen.

Ongeoorloofd verzuim is verboden

Bij ongeoorloofd verzuim maakt de gemeente onderscheid tussen absoluut en relatief verzuim.

• Absoluut verzuim betekent dat uw kind niet staat ingeschreven op een school, terwijl het wel leerplichtig is.
• Relatief verzuim betekent dat uw kind wél staat ingeschreven op een school, maar geregeld afwezig is. Dit kan zijn omdat uw kind spijbelt of omdat u zonder toestemming buiten de schoolvakanties om op vakantie gaat.

In het geval van ongeoorloofd verzuim van uw kind kunt u als ouders/verzorgers straf krijgen van maximaal 1 maand hechtenis of een geldboete van maximaal € 2.268,90. Kinderen van 12 jaar of ouder kunnen bij ongeoorloofd verzuim ook zelf een geldboete krijgen.